20 marca 2017

Nowa Ziemia - wprowadzenie/Nova Tero - enkonduko

Esperantlingva versio de tiu ĉi teksto troviĝas sub la pola


Niniejsza notka rozpoczyna nowy cykl tekstów. Chciałbym w nim zaprezentować zarys kampanii SF przeznaczonej dla dowolnego systemu RPG. Jej podstawę stanowi opis pojedynczej planety  Nowej Ziemi - i jej społeczności. Po wielu przemyśleniach zdecydowałem się opublikować teksty w formie serii krótkich artykułów zamiast jednego lub dwóch dłuższych. Dzięki temu, mam nadzieję, prowadzący będzie mógł wykorzystać je zarówno jako całość, jak i tylko ich część, a nawet potraktować notki po prostu jako ogólne źródło inspiracji. Opisy "nowo-ziemskiej" cywilizacji, które pojawią się w kolejnych notkach, zostaną uzupełnione tabelami i generatorami, a także pomysłami na rozwinięcie kampanii poza obręb jednej planety.

W tym miejscu mała, choć ważna uwaga. Z wyjątkiem niniejszego artykułu, wszystkie kolejne będą pisane wyłącznie w języku esperanto. Chociaż decyzja ta może wydać się dla naszych czytelników cokolwiek dziwna, lub wręcz dziwaczna albo niezrozumiała, podjąłem ją z kilku powodów.

Pierwszy z nich jest prosty: od dłuższego już czasu pragnąłem sprawdzić, a tym samym podnieść swój poziom umiejętności w praktycznym użyciu języka esperanto. Po ponad roku nauki poczułem, że nadszedł czas na wykorzystanie go dla potrzeb dłuższych tekstów. Będą one powstawały od samego początku w języku esperanto, bez tłumaczenia z wcześniejszej wersji polskiej. Dotyczy to również tekstu, który właśnie czytacie.

Po drugie, jeden z naszych czytelników zauważył, że brakuje esperanckojęzycznych artykułów o grach fabularnych. Przeszukałem sieć, znajdując informację, iż kiedyś istniała strona poświęcona Pathfinderowi; stwierdziłem jednak, że już nie funkcjonuje. Z tego powodu, chciałbym wnieść pewien niewielki, choć pewnie mało znaczący wkład w rozwój społeczności esperanckiej, a esperantystom interesującym się grami fabularnymi dać jeszcze jeden powód i okazję do używania języka. Z drugiej strony, osoby nie znające języka zainicjowanego przez Zamenhofa, chciałbym zachęcić do zainteresowania się nim. Oczywiście zawsze istnieje możliwość użycia usługi Google Translator dla celów tłumaczenia automatycznego, nie mogę jednak zapewnić, że będzie ono wystarczająco wierne i pozbawione błędów. 

Po trzecie, chciałem wykorzystać język esperanto jako jeden z symboli przyszłości oraz podkreślenia pewnej inności opisywanego przeze mnie świata. Poza tym osobiście sądzę, że idea języka planowego jako najwłaściwszej i najbardziej sprawiedliwej formy międzynarodowej komunikacji nie jest utopijna, jak można by z pozoru sądzić. Gdybym uważał przeciwnie, nigdy bym nie zdecydował zająć się językiem esperanto, a tym bardziej pisać w nim notek blogowych  grach fabularnych. Przypomnijmy tylko, że języki planowe już funkcjonują i mówią nimi miliony ludzi. Najbardziej znanym przykładem jest chyba współczesny język indonezyjski, zaprojektowany (choć na bazie lokalnych dialektów) latach 30. XX wieku. Poza tym większość (jeżeli nie wszystkie) spośród tak zwanych narodowych języków literackich nosi wyraźne cechy planowości i wykorzystania arbitralnie ustalonych zasad.

Na zakończenie jeszcze jedna uwaga. Chociaż cykl notek poświęconych Nowej Ziemi będzie publikowany wyłącznie w języku esperanto, wszystkie inne teksty, które mam nadzieję w końcu zamknąć, a które mam „rozgrzebane” od dłuższego czasu, pojawią się „normalnie” - w języku polskim. Oczywiście komentarze dotyczące zarysu kampanii można dodawać w dowolnym języku, nie koniecznie w esperanto (i wcale tego nie oczekuję) : )



En Esperanto

Tiu ĉi blognotaĵo komencas la novan ciklon de tekstoj. Mi deziras prezenti en ili konturon de kampanjo por sciencfikciaj rolludoj. Ĝia bazo estos priskribo de unusola planeto - Nova Tero - kaj ĝia civito. Post multaj pripensoj mi decidis publikigi miajn tekstojn en la formo de kelkaj mallongaj artikoloj anstataŭ unu aŭ du longaj. Dank` al tio, mi esperas, rolestro povos laŭvole utiligi integron aŭ partojn de kampanjo, kaj eĉ simple trakti prezentitajn notaĵojn nur kiel la ĝenerala fonto por inspiro. Priskriboj de novtera civilizacio, kiuj aperos en sekvaj notaĵoj, estos kompletigitaj de tabeloj kaj generatoroj, kaj ankaŭ ideoj pri disvastigo de kampanjo ekster unu planedo.

En tiu ĉi loko mi devas fari etan sed gravan rimarkon. Escepte la nuna artikolo, ĉiuj sekvaj estos skribitaj kaj publikigitaj nur en Esperanto. Kvankam tiu decido povas ŝajni al niaj (pollingvaj) legantoj stranga, kaj eĉ bizara aŭ nekomprenebla, mi faris tion pro kelkaj kialoj.

La unua kialo estas simpla: jam de longa tempo mi deziris esplori kaj samtempe plibonigi miajn kapablojn por praktika uzado de Esperanto. Post ĉirkaŭ unu jaro da lernado mi eksentis, ke alvenis la tempon por praktike utiligi la lingvon kaj komenci skribadon de longaj tekstoj. Ili estos pretigitaj en Esperanto de komence, sen traukado el antaŭaj polaj versioj. Tio rilatas ankaŭ al la teksto, kiun Vi nun legas.

Due, unu de niaj legantoj iam rimarkis, ke mankas esperantajn artikolojn pri rolludado. Mi serĉis interreton kaj trovis informaĵon, ke ekzistis la retpaĝo dediĉita al „Pathfinder” kaj konstatis, ke ĝi ne plu funkcias. Do mi volis kontribui iomete al la Esperantujo kaj doni al rolludantaj samideanoj ankoraŭ unu alian kialon por uzi la lingvon. Legantojn, kiuj ne konas la lingvon kreita de Zamenhofo, mi volis stimuli aŭ kuraĝigi por ekinteresiĝi pri ĝi. Kompreneble ĉiam eblas traduki aŭtomate (Google Translator), sed mi ne povas aserti ke ĝi estos farita bone. 

Trie, mi volis uzi Esperanton kiel simbolo de la estonteco kaj por substreki iomete aliecon de mondo prezentita. Krom tio mi opinias, ke la ideo de artefarita planlingvo kiel plej ĝusta kaj plej justa komunikilo por la homaro ne estas utopia. Se mi ŝajnus kontraŭe, mi neniam okupiiĝus pri Esperanto kaj skribus en tiu lingvo iujn ajn blognotaĵojn pri rolludado. Ni rememorigu, ke artefaritaj planlingvoj jam ekzistas kaj estas parolataj de milionoj da uzantoj. La plej konata ekzemplo estas verŝajne la moderna indonezia lingvo, projektita (kvankam surbaze de regionaj dialektoj) proskimume dum la tria dekado de 20a jarcento. Krom tio, plimulto de tiel nomataj "literaturaj lingvoj" estas fakte iom kontrolitaj per arbitraj reguloj.

Laste unu rimarko. Malgraŭ la cilko pri la „Nova Tero” estos publikigota nur ne Esperanto, ĉiuj aliaj tekstoj pri aliaj temoj mi planas skribi kiel kutime, en la pola lingvo (almenaŭ post kiam mi okazos finfinigi ilin). Ĉiuj komentaĵojn oni povas - kompreneble - aldoni en laŭplaĉa lingvo, ne nepre en Esperanto (tion mi tute ne ekspektas) :) 

2 komentarze:

Parasit pisze...

Tre interesa ideo. Kvankam mi scivolas kiom povas Homoj Povos legi gin. Bonŝancon.

Key-Ghawr pisze...

Dankon por varmaj vortoj! Mia ciklo estas iomete eksperimento. Mi incencas publikigi unu notaĵon semajne (ĉiu-lunde, supozeble), kaj mi planas fari kvin aŭ ses de ili. Ni ekvidos. La nuna artikolo estis pretigita de mi por anonci mian koncepton kaj kutimigi rolludantan komunumon al ideo, ke oni ankaŭ povas uzadi Esperanton por skribi pri nia hobio. Se mia "Nova Tero" ciklo sukcesos, mi eble faros aliajn artikolojn pri aliaj temoj, ne nur pri mia SF kampanjo.

Anticipe mi pardonas pro gramatikaj eraroj mi povus verŝajne fari. Mi esperas ke ili ne estas multaj :)