3 kwietnia 2017

Nova Tero #2 - Lumoj kaj ombroj de teknologio



Ni kontinuas nian vojaĝon tra la mondo de la Nova Tero. Kvankam problemo de identeco daŭras la centro de la kampanjo, ekzistas ankaŭ aliaj gravaj faktoroj, kiuj infuas formon de la socio kaj homaj sintenoj. Tio rilatas precipe al teknologio kaj disvastiĝo de robotoj. Tial ni ĵetu rigardeton, kiel tiuj ambaŭ aferoj ŝanĝis vivmanieron kaj sintenojn de Novteranoj.



Pri novtera teknologio ĝenerale

Teknologio transformis aspekton de Nova Tero kaj vivon de ĝia loĝantoj. Ni tamen ne havas tempon por priskribi ĉiujn aspektojn de tiuj ŝanĝoj. Tio nek estus bezonata, nek eĉ dezitara, ĉar limigus kreopovon de rolestro kaj trudus al li/ŝi certajn antaŭdifinitajn solvaĵojn. Tial legantoj ne trovos en tiu ĉi notaĵo pligrandigitajn detalojn pri sistemo de transportado, specoj de medikamentoj, metodoj de gajnado energion. Ni koncentriĝos antaŭ ĉio pri inventaĵoj, kiuj plej multe ŝanĝis socian histon - robotoj. Kvankam ili helpas homojn ŝpari multe da tempo kaj senbezona peno, ili kreas ankaŭ novajn problemojn. Rezulte la ĉiutaga vivo ne plu aspektas same kiel en momento de surnovteriĝo.

Unue ni tamen kalkulu plej signifajn teknologiajn atingaĵojn de novteraj sciencistoj ĝeneralne. Kiel la precipe gravaj oni kutime agnoskas: 
  • disvastiĝon de robotoj;
  • dreson de antigravita forto;
  • utilon de fuzia energio (nuklea kunfandiĝo);
  • radikalan evoluon de medicino;
  • inventon de interstelaj vojaĝoj kaj komencon de kosmokoloniado.

Ŝanĝoj en la vivo de Novteranoj, faritaj de tiuj atingaĵoj estas pli ol evidentaj. Utilo de fuzio garantiis al loĝantoj praktike senfinan fonton de energio kaj antigravito solvis problemojn de transportado. Progreso de medicino eliminis plimulton de malsanoj, escepte la mensaj. Dank` al tio homoj povas atingi eĉ la aĝon de 120 jaroj, ĝuante relative bonan sanon. Interstelaj vojaĝoj malfermis pordegon de kosmo, ebligis koloniadon kaj asertis laboron al diverspecaj aventuristoj esplorantaj danĝerojn de multaj nekonataj mondoj. Sed la grandan infoluon por ĉiutaga homa vivo haais disvastiĝo de robotoj. 

Pri robotoj

Socio de la Nova Tero multe profitas el laboro de maŝinoj. Ili ĉeestas preskaŭ ĉie, speciale ĉe plej grandaj urboj. Plimulto da okupoj estis aŭtomatigitaj – el produktado, dum komerco, al diversaj formoj de servoj. Nur specifajn fakojn, necesantaj veran kreopovan aktivecon, faras ankoraŭ homoj. Tio rilatas antaŭ ĉio al artoj, sciencoj kaj – evidente - profesia prodektado de maŝinoj. Resto da homoj daŭras praktike senlaboraj kaj koncentriĝas je diversaj formoj de artaj aktivecoj aŭ amuzaĵoj. Funkciadon de tiu vivmodelo ebligis profitoj gajnitaj dank` al laboro de robotoj. Ĉiuj plenkreskaj civitanoj ricevas el la ŝtato bazan enspezon (tio rilatas ankaŭ al emerituro), kiu sufiĉas por relative modesta sed samtempe plaĉa vivo. Personoj dezirantaj plimultan enspezon devas trovi ian formon de laboro mem. Bedaŭre, ne ekzistas rozoj sen dornoj. La ĉefaj kaj samtempe gravaj minacoj kaŭzitaj de robotoj fariĝis nun enuo, spleno, sento de senutileco kaj diversaj malordoj de socia vivo, almenaŭ laŭ nia nura vidpunkto.

Robotoj de Nova Tero aspektas divermaniere kaj plenumas multajn funkciojn. La plej simplaj maŝinoj estas veturiloj, kiuj transportas aĉetaĵojn el vendejoj (aŭ magazenoj) al domoj. Iuj de ili moviĝas sur radoj kaj aliaj flugas. Ankoraŭ aliaj, pli grandaj, servas por aŭtomata publika transportado. Multaj „servbotoj” anstataŭas homojn ankaŭ ĉe farado de kutimaj, tedaj, ĉiutagaj laboroj, ekzemple balaado, vestolavado aŭ vazarlavado. Ĉion, kion homoj devas fari, estas nur ordoni per voĉo.

Aspekto de tiaj maŝinoj estas diversa, sed preskaŭ neniam humanoida. Krome, neniuj de simplaj robotoj posedas veran konscion kaj iliaj kapabloj limitiĝas al strikte konkretaj taskoj. Ekzemple, roboto por balaado ne faros vazarlavadon, ktp. Pro tio, estas ofte necese posedi almenaŭ kelkajn maŝinojn por diversaj ĉiutagaj taskoj. La humanoidaj robotoj ankaŭ ekzistas, sed ilia tro homa aspekto iom ektimegas plimulto da personojn. Tial ili estas uzataj nur en specialaj situacioj, ekzemple: turistaj servoj, prizorgo de gemaljunuloj aŭ… legala prostituado. En tiu momento aperas kompreneble demando pri artefarita inteligenco. Fakte ĝi estis kreita en la estinteco, sed okazis tro danĝera al homaro. La ŝtato ordonis detrui preskaŭ ĉiuj tiaj programoj kaj robotoj, kaj ĝis nun ili praktike ne plu ekzistas. Sed oni ne povas esti certa, ĉu iuj ekzempaĵoj ie „travivis”…

Sociaj efikoj kaj dekadenco

Kiel estis menciita, disvastiĝo de robotoj havis ankaŭ malbonan influon por homa vivo. Kiel ĉefaj oni povas agnoski dekadencon kaj degradon de sociaj limoj. Plimulto da homoj preferas loĝi sole kaj grandaj familioj estas raraj. Por antaŭhaltigi demografia krizo, registraro pagas multe da mono al geedzoj, kiuj decidos havi aŭ prizorgi infanojn. Kvankam tiu politiko donas miksajn rezultojn, oni tamen povas renkonti geedzojn kaj familiojn, kiuj vere dediĉas ilin al tiu okupo kaj bonege zorgas pri iliaj idoj. Disvastiĝo de robotoj kaj komuna, senpaga interreto sanĝis ankaŭ modelon de edukado. Tradiciaj lernejoj praktike ne plu ekziskas. Infanoj kutime lernas kaj gajnas scion laborante ĉe komputiloj; tie ili ankaŭ faras iliajn ekzamenojn. Lernejoj (kaj ĝuste socialigejoj) funkcias nur por la celo de socia, sporta, teknika aŭ arta edukado.  

Liberigo de laboroneceso kaŭzis ankaŭ dekadencon, kiu nun manifestas precipe je nekutimaj amuzformoj. Sendube la plej famaj kaj modaj estas nelegalaj arenoj por batalo. Tie renkontiĝas personojn, kiuj deziras fortajn emociojn, odoron de ŝvito kaj sango aŭ gajnon de granda amaso da mono. Registraro ĝenerale iom fermetas okulojn por tiu problemo, sed de tempo al tempo la Polico ĉasas kaj kaptas grupetojn de „sanganoj”, kiel oni nomigas ilin. Iom populara kaj ankaŭ nelegala estas „vera” prostituado - kun partoprenado de homoj anstataŭ robotoj. Ĝi havas du formojn. La unua de ili estas sendependa aktiveco de geindividuloj. La duan organizadas diversaj krimuloj, kiuj forkaptas homoj el stratoj kaj eĉ loĝejoj. Onidire, klientaro estas ekstravagancaj riĉuloj kaj eĉ politikistoj. Tio verŝajne klarigus maleblecon de Polico por finigi tiun problemon.

Ekzistas ankaŭ aliaj, pli kutimaj simptomoj de dekadenco kaj ĉieesta tedo. Certaj soluloj preferas pasigi tagojn kaj noktojn en narkotaj sonĝoj aŭ mortdrinkadas alkoholon (malgraŭ ebriaĵoj estas malfacile atingeblaj kaj multekostaj). Aliaj „emocianoj” aliĝas al religiaj sektoj (rolestro povas elekti, kiuj de teraj religioj utili, sed aknaŭ eblas inventi la tute novajn). Aknoraŭ aliaj decidas subteni pli kaj pli popularajn, radikalajn politikajn movadojn, plej ofte konservativaj (sed ne nur, kompreneble). Ekzistas multaj eblecoj por farigi el tiaj sociaj problemoj gravan ludtemon. Ĉio tamen dependas de ludantoj kaj rolestro mem. Ĉiam oni povas forlasi la Novan Teron kaj esplori la kosmon (pri tio en la kvara parto de ciklo)...

Venontsemajne ni ĵetos rigardon je novtera registraro, politikistoj kaj politikaj organizacioj.  

Brak komentarzy: